Topinambur – co to jest? Jak smakuje i jak go przygotować?

Topinambur, nazywany też słonecznikiem bulwiastym, to warzywo, które coraz śmielej wraca do kuchni. Topinambur – co to dokładnie? Najprościej mówiąc: to jadalne bulwy rośliny spokrewnionej ze słonecznikiem. Z wyglądu przypominają imbir lub niewielkie ziemniaki, a po ugotowaniu czy upieczeniu mają delikatnie słodki, lekko orzechowy smak. Jeśli jeszcze go nie znacie, chętnie opowiemy Wam o nim więcej, a do tego zaproponujemy kilka smakowitych i prostych w przygotowaniu przepisów. 

Spis treści: 
- Topinambur – co to jest? 
- Jak wygląda i jak smakuje topinambur? 
- Jak przygotować topinambur? 
- Topinambur – przepisy, które pomogą Wam stworzyć pyszne dania 
- Najczęstsze pytania o topinambur  

Topinambur – co to jest? 

Zapewne niejedna osoba zadaje sobie teraz proste i bardzo słuszne pytanie: „Topinambur – co to tak właściwie jest?” Już przychodzimy z pomocą! Topinambur, a dokładniej słonecznik bulwiasty (Helianthus tuberosus), to roślina pochodząca z Ameryki Północnej. Jej jadalną częścią są bulwy ukryte pod ziemią. 

Topinambur był ceniony przez rdzenne ludy amerykańskie, a w późniejszym czasie również przez kolonistów. Łatwość uprawy sprawiła, że szybko trafił na europejskie talerze. Niestety wraz z pojawieniem się ziemniaków w XVIII wieku słonecznik bulwiasty odszedł nieco w zapomnienie. Obecnie topinambur znów wraca do łask –  bywa traktowany jako kulinarny rarytas i ciekawa alternatywa dla ziemniaków, choć nadal nie zawsze znajdziemy go w najbliższym supermarkecie. 

Warto wiedzieć, że topinambur naturalnie zawiera inulinę, czyli rodzaj błonnika. Dlatego, jeśli próbujecie go po raz pierwszy, najlepiej zacząć od mniejszej porcji i sprawdzić, jak zareaguje organizm. 

Jak wygląda i jak smakuje topinambur? 

W kuchni wykorzystuje się przede wszystkim bulwy topinamburu. Ich wygląd może kojarzyć się z kłączem imbiru – są nieregularne, lekko powykręcane, pokryte cienką, szaro-różową lub jasnobrązową skórką. Pod nią znajduje się twardy, biały albo żółtawy miąższ. 

A jak smakuje topinambur? Na surowo jest chrupiący i świeży, natomiast po ugotowaniu, usmażeniu lub upieczeniu staje się miękki, subtelnie słodki i lekko orzechowy. Jego smak często porównuje się do karczocha, pestek słonecznika albo orzechów brazylijskich. 

Topinambur świetnie komponuje się z czosnkiem, rozmarynem, tymiankiem, pieprzem, gałką muszkatołową, masłem, śmietaną oraz jabłkami. Można go podawać jako dodatek do obiadu, blendować na krem, piec z mięsem albo przygotować z niego aksamitne purée. 

Jak przygotować topinambur? 

Topinambur przygotowuje się podobnie do ziemniaków, ale warto pamiętać o kilku prostych zasadach: 
- Bulwy należy dokładnie wyszorować, a w razie potrzeby obrać lub oskrobać. 
- Po obraniu topinambur może szybko ciemnieć, dlatego warto włożyć go na chwilę do zimnej wody z sokiem z cytryny albo odrobiną octu. 
- Można go gotować, piec, smażyć, dusić, blendować lub jeść na surowo w cienkich plasterkach. 
- Po ugotowaniu dobrze sprawdza się w zupach kremach, purée i jako dodatek do mięs. 

Jeśli zastanawiacie się nie tylko, co to topinambur, ale też co z niego przyrządzić, poniżej znajdziecie kilka sprawdzonych inspiracji. 

Topinambur – przepisy, które pomogą Wam stworzyć pyszne dania 

Niejednokrotnie rezygnujemy z przygotowywania tej bulwy, ponieważ zwyczajnie nie wiemy, co z niej przyrządzić. Właśnie dlatego chcemy pokazać Wam, jak świetnie może smakować topinambur. Przepisy z jego dodatkiem sprawią, że odkryjecie codzienne gotowanie na nowo!

Krem z topinamburu 

1. Obieramy 500 gramów topinamburu, 300 gramów ziemniaków, 1 cebulę i 2 ząbki czosnku – całość kroimy w kostkę. 
2. Na rozgrzanej patelni z 4 łyżkami oliwy podsmażamy cebulę i czosnek aż do zeszklenia. Dodajemy topinambur i smażymy dalej przez kolejne 3-4 minuty. 
3. Do gotującego się bulionu warzywnego, około 1 litra, dodajemy podsmażony topinambur z cebulą i czosnkiem oraz pokrojone w kostkę ziemniaki. 
4. Gdy warzywa zmiękną, miksujemy całość blenderem, ponownie podgrzewamy i dodajemy 2 serki topione. Mieszamy aż do rozpuszczenia. 
5. Na koniec dodajemy 2 łyżki śmietany 18%, sól oraz Pieprz czarny mielony Prymat do smaku. 

Karkówka z pieczarkami i topinamburem 

1. Obieramy 3 cebule i kroimy je w kostkę. 
2. Kroimy w plastry 1 kilogram karkówki, a następnie przekładamy ją do pojemnika. Dodajemy pokrojoną cebulę, 4 ząbki posiekanego czosnku, ½ szklanki octu winnego, 2 łyżki oliwy, 1 łyżeczkę soli, pieprz oraz Zioła prowansalskie suszone Prymat GastroLine – również 1 łyżeczkę. Na koniec dodajemy rozmaryn i całość dokładnie mieszamy, aż mięso połączy się z marynatą. 
3. Przekładamy karkówkę do brytfanny i wkładamy do lodówki, najlepiej na całą noc. 
4. Skrobiemy lub obieramy topinambur, myjemy go i przekładamy na moment do wody z dodatkiem octu. 
5. Wyjmujemy bulwy z wody i przekładamy je do brytfanny z karkówką. Wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 200°C, tryb góra-dół, na około godzinę. W trakcie pieczenia co jakiś czas podlewamy mięso wodą. 
6. Kroimy w plastry 300 gramów pieczarek i smażymy je na oleju. Dodajemy sól oraz pieprz, a następnie przekładamy pieczarki do karkówki z topinamburem. 

Purée z topinamburu 

1. Najpierw obieramy, myjemy i kroimy topinambur w drobną kostkę. Zostawiamy całość na 5 minut w zimnej wodzie z łyżką soku z cytryny. 
2. Jabłka i ziemniaki myjemy, obieramy i również kroimy w drobną kostkę. 
3. Przygotowujemy średni rondel, doprowadzamy wodę do wrzenia, a następnie dodajemy topinambur, jabłka oraz ziemniaki. Gotujemy do miękkości przez około 15-20 minut. 
4. Po tym czasie odcedzamy składniki i odstawiamy je na chwilę. Następnie dodajemy 5 gramów orzechów włoskich, 100 gramów masła oraz przyprawy. Wystarczy Sól morska jodowana Prymat w młynku i odrobina pieprzu. Siła tkwi w prostocie! 
5. Całość miksujemy na gładko. Purée z topinamburu doskonale pasuje do dań obiadowych, zwłaszcza mięs, pieczonych warzyw i dań z sosem. 

Najczęstsze pytania o topinambur 

Czy topinambur to ziemniak? 

Nie. Topinambur nie jest odmianą ziemniaka, choć jego bulwy często przygotowuje się w podobny sposób – można je gotować, piec, smażyć albo przerabiać na purée. 

Czy topinambur można jeść na surowo? 

Tak, topinambur można jeść na surowo, najlepiej po dokładnym umyciu i pokrojeniu w cienkie plasterki. Dobrze sprawdza się wtedy w sałatkach i surówkach. 

Czy topinambur trzeba obierać? 

Nie zawsze. Młode, cienkoskórkowe bulwy wystarczy dokładnie wyszorować. Starsze lub bardziej nierówne bulwy warto obrać albo oskrobać. 

Już wiecie, czym jest topinambur, jak smakuje i jak go przyrządzić. Teraz wystarczy tylko wybrać jeden z przepisów i zabrać się do gotowania – smacznego!